Allereerst dit: OMG dank aan alle 5000 Broedparels leden en nog meer dank aan de 180 betalende leden die mijn schrijfwerk echt mogelijk maken. Ongelofelijk dat ik in zo’n korte tijd zo’n mooie community hier heb opgebouwd op Substack. En om dit te vieren gaan er heel binnenkort dingen veranderen hier.. Ik ga Broedparels omvormen tot iets wat nog meer vrouwen aanspreekt. Stay tuned..
Dan over tot de orde van de dag.. of beter gezegd nacht.. hot topic: baby, peuter en kindslaap. Het is een van m’n favoriete quotes en eigenlijk wel mijn levensmantra: "Grant me the serenity to accept the things I cannot change, courage to change the things I can, and wisdom to know the difference."
Geldt voor zo’n beetje alles in het leven – maar zéker voor het onderwerp babyslaap. Of beter gezegd: het gebrek daaraan.
Nachtelijk feestgedruis
Ik zit er zelf weer middenin. Josie is sinds haar 4 maanden slaapregressie gemiddeld drie tot vijf keer per nacht wakker (of acht keer, maar op een gegeven moment raak je door slaapgebrek toch de tel kwijt). Daar komt dan nog één à twee keer per nacht bij dat m’n zoon even langswipt. Tja, dan zijn de gebroken nachten wel een feit.
Wonder boven wonder functioneer ik nog best oké. Alhoewel… de ene dag wat beter dan de ander. Vermoeidheid wordt een soort nieuw normaal, en pas als je ineens weer een nacht doorslaapt denk je: “O ja, zó voelt een fris hoofd dus.” Het moet wel gezegd: Josie slaapt overdag als een roosje. We leggen haar wakker in bed en ze wiegt zichzelf met haar knuffeltje en speentje in slaap. Ook van 19.00 tot 22.00 gaat het helemaal goed alleen daarna begint het feest..
Gelukkig doen m’n vriend en ik dit echt samen. Op de voedingen na doet hij alles mee: Josie in bed leggen, luiers verschonen, haar sussen in de nacht (ze ligt naast hem). We're in this together. En daarom overleggen we dus ook vaak samen:
hoe kunnen we (in godsnaam!) de kans vergroten dat ze wat minder feest in de nacht. Ze hoeft echt de hele nacht niet door te slapen – maar twee keer minder wakker worden lijkt me geen overbodige luxe, toch? Ik snap wel waarom de meeste van ons wanhopig op zoek zijn naar oplossingen en de daarmee gebaard gaande slaapcoaches die als paddestoelen uit de lucht schieten.
Strenge slaapnormen
Wist je dat we in Nederland een van de strengste babyslaapculturen hebben? Uit dit onderzoek van klinisch psycholoog Jodi Mindell (al even geleden – 2018) bleek dat er wereldwijd enorme verschillen zijn in hoe ouders omgaan met bedtijden.
Wij houden kennelijk van een strakke, nogal strenge norm: baby’s zelf in slaap laten vallen, na zes maanden op een eigen kamer, en vooral om 19.00 naar bed.
CNN wijdde er zelfs een artikel aan (hier te lezen).
Afgelopen week had ik het erover met een vriendin. Haar dochters sliepen allebei met 10 weken door. Tien. Weken.
Zij volgde het beruchte Gina Ford-regime – je weet wel, die van wie je je baby absoluut niet mag aankijken tijdens het bedritueel.
Ik heb dat schema ook gevolgd bij mijn oudste. Zij sliep door met 10 maanden.
Bij de tweede was ik al wat losser – zij sliep door met anderhalf.
En bij de derde dacht ik: laat maar gaan, het komt vanzelf wel. En ja hoor, dat kwam ook… na ruim vier jaar.
En geloof me, ik heb echt niet zomaar wat aangerommeld. Ik bied kaders met bedrituelen en milde vormen van rust, reinheid en regelmaat…
Had Gina het dan toch bij het juiste eind? Het is te makkelijk om te zeggen dat een strak schema de oplossing is. Ieder kind is anders en hun behoeftes zijn superpersoonlijk. De geboorte, de kraamtijd, de omgeving, hoe wij zelf in ons vel zitten, de haastige maatschappij waarin we leven – alles speelt mee in hoe (en of) onze kindje en babies slapen.
Een andere kijk
Om mezelf wat meer kaders te geven sprak ik speciaal voor jullie (okay, en ook voor mezelf en Mart!) met drie fantastische experts:
Pedagoog en coach Hanne Wils Kidd — die samen met Anouk Van Nuffel het boek Zachte Nachten schreef,
Melanie Von Muhlen, doula en hechtingscoach bij Babyfee,
en Zoila Knel, psycholoog en gids die de cursus Sacred Nights ontwikkelde.
En bonus: alle drie ook ervaringsdeskundigen...
Als ik één ding meeneem uit mijn gesprek met hen, dan is het dit: hoe je baby slaapt, hangt af van zó veel factoren. Ja, een strak regime werkt soms. Voor sommige baby’s. Maar niet voor allemaal. En dan nog – ten koste van wat? Dat ze wakker worden is an zich niet een probleem, of beter gezegd, zij hebben niet een probleem, het is een natuurlijk verschijnsel en dus normaal. Maar in onze huidige maatschappij en onze eigen slaapgewoontes is het voor onszelf wél een probleem..
Want wat ik óók weet is dat een baby alleen maar kan bestaan vanwege zijn of haar verzorgers (wij dus). En dat ons welzijn prioriteren behoorlijk belangrijk is. Dat bewaken is als koorddansen. Je moet het scherp in de gaten houden, want voor je het weet ga je over je eigen grenzen heen. En daar heeft uiteindelijk niemand wat aan.
Het lastige? Slaaptekort maakt je wanhopig. Je wil gewoon een quick fix, een preset antwoord op die ene vraag: hoe laat ik mijn baby doorslapen?
Alleen – dat bestaat dus niet. Althans, niet volgens de drie experts die ik sprak.
Meteen dus een disclaimer voor het luisteren: hier vind je geen kant-en-klare antwoorden of methodieken om je baby met succes door te laten slapen. Geen vaste trainingsschema’s, geen stappenplannen.
Maar niet getreurd, want we focussen ons op waar je wel controle over hebt: hoe je denkt over babyslaap (ipv het zien als probleem, erkennen dat het normaal is). Wat je aan routines kunt doen. En vooral: hoe je jezelf in dit alles zo goed mogelijk kunt supporten.
Met dit nieuwe perspectief hoef je je minder machteloos, hulpeloos of mislukt te voelen. Je rekent af met het idee dat jouw baby een ‘probleem’ heeft. Want dat je baby ’s nachts wakker wordt? Dat is normaal. De vraag is: is dat een probleem voor jou? Zo ja, dan kun je er wat aan doen. En dat begint met het aanpassen van je kijk op de situatie.
Wat is normaal?
Het is normaal dat baby's wakker worden in de nacht. Het is zelfs normaal dat vierjarigen wakker worden. Babyslaap (en peuter- en kindslaap) fluctueert, schommelt en is flexibel. Vooral bij baby’s is slaap enorm afhankelijk van het kind zelf. Er bestaat dus geen one-size-fits-all.
Hoe komt het dan toch dat slaapproblemen zo vaak lijken voor te komen tegenwoordig? Ga eens een willekeurig gesprek aan met de generatie van onze ouders en zij leken er allemaal totaal geen last van te hebben. Zo sliep mijn vriend al na één nacht door, volgens zijn moeder, en zegt mijn moeder ook nooit 'problemen' te hebben gehad met mijn slaap.
