De co-sleeperman
Aan welke kant van het bed een vader slaapt, onthult meer dan je denkt
De cijfers over niet-zorgende vaders in Nederland zijn inmiddels een vertrouwd refrein. De Verenigde Naties bevestigden het recent nog maar eens: Nederland schiet tekort als het om de vrouwenzaak gaat, en betrokken vaderschap is daarbij een urgent knelpunt. Dat vaders in de loop der tijd meer zijn gaan zorgen klopt gelukkig - maar van structurele gelijkwaardigheid zijn we nog een behoorlijk eind verwijderd. Hardnekkige sociale normen, in stand gehouden door wetgeving zoals het erbarmelijk korte partnerverlof, zorgen ervoor dat stellen van meet af aan geen eerlijke kans krijgen. Alleen vraag ik me steeds vaker af: leidt al dat benoemen van wat mannen niet doen, ooit tot mannen die het wel doen?
Daarom: meer aandacht voor het andere soort. De zorgzame vader. “Fathers don’t raise their daughters, they raise her standards” - en datzelfde geldt voor zonen. Een zorgzame vader geeft zijn zonen de blauwdruk mee voor de zorgzame man die partners en kinderen nodig hebben. Maar die vaders zijn er nog te weinig. Dus laten we ze op z’n minst zichtbaar maken in columns, in films, in series. Als de nieuwe standaard.
Dan rijst dus de vraag: hoe herken je ze? Daarvoor is er een lakmoesproef.
Word je blij van deze stukken? Ze worden je aangeboden door mijn betalende abonnees. Als dank krijgen zij 4 ipv 1 stuk per maand. Wil jij dat ook? Upgrade dan nu je abo voor 5 euro per maand (da’s minder dan een pistache croissant!) en krijg ook toegang tot de 100+ Vrouw’en stukken. Essays, reflecterende stukken, super eerlijke inkijkjes in mijn (seks) leven en meer. Net als toegang tot voorpublicaties van m’n boek. Probeer het nu 7 dagen gratis uit!
Namelijk het antwoord op de vraag: slaapt híj naast de co-sleeper? Ik noem dit prototype van de vader die zowel vrouwen, vriendinnen als kinderen wensen: de co-sleeperman. Voor mijn vriend was het een vanzelfsprekelijkheid. ‘Schat, jij hebt de baby al negen maanden gedragen. Nu is het mijn beurt.’ Naast hem ken ik nog drie andere mannen die de co-sleeper met trots aan hun kant zetten. Niet geheel toevallig allemaal uit dezelfde vriendengroep. Wat maar weer eens toont: goed voorbeeld doet goed volgen.
Waarom is het slapen naast de co-sleeper nu zo’n voorbode van een zorgende vader? Onderzoek van Cambridge University laat zien dat vaders die in de babytijd écht leren zorgen (denk: luiers verschonen, ‘s nachts opstaan, koken en wassen) dat altijd meer blijven doen. Ze noemen dit “socialisation into domestic labour”: zorg wordt onderdeel van zijn routine en zelfbeeld, in plaats van iets waarmee hij de moeder “helpt.” Daarbij, vaders die naast hun baby slapen, voelen zich minder buitengesloten en zijn meer betrokken bij de nachtelijke zorg. Ook als de moeder borstvoeding geeft. Ik heb dat zelf ook ervaren. Het leek in eerste instantie logisch dat ik naast onze dochter zou liggen, dan kon ik haar zo aanleggen. Maar het samen even wakker zijn, mijn vriend die haar oppakt en aanrijkt, de luier vervolgens ook verschoont, dat gevoel er middenin de nacht niet helemaal alleen voor te staan was zo ongelooflijk fijn!
Zou het ook te maken hebben met hormonen? We weten dat bij mannen het knuffel- en zorghormoon oxytocine stijgt bij het vasthouden van hun pasgeboren baby. Wat doet het dan met een man om nachtenlang naast zo’n warm, knobbelig lijfje te slapen en, zeker in het begin, minstens wel 5 keer per nacht dat lijfje vast te pakken? De co-sleeper zet hem misschien wel letterlijk en lichamelijk in de zorgstand.
Bovendien geloof ik heel sterk in nog een bijkomstig voordeel van deze verdeling. Het is een blijk van vertrouwen aan het adres van de vader. De volgorde baby-vader-moeder schept letterlijk afstand tussen moeder en de baby. En dat is niet alleen praktisch. Het zegt ook tegen de vader: jij kunt dit. Vaders die de ruimte krijgen om zelf te zorgen, zonder dat er wordt gecorrigeerd of overgenomen, worden sneller zelfverzekerd in hun zorgrol. En die afstand doet ook goed voor de moeder. Ik geef toe, ik moest wel even slikken toen m’n vriend het voorstelde en een kraamtraan van m’n wang vegen maar eenmaal op z’n plek plukte we alle drie de vruchten. Ik leerde erop vertrouwen dat m’n baby het goed heeft in de nabijheid van een ander. Het gaf ademruimte. En mijn baby voelt zich thuis bij niet één maar twee mensen in deze grote wereld. Zorgzame vaders zijn er niet van de een op de andere nacht, maar we kunnen ze zeker helpen creëren door af en toe een meter opzij te stappen, of aan de andere kant van het bed te gaan liggen.
Of de zorgzame man sneller naast de co-sleeper kruipt, of dat de co-sleeper hem zorgzamer maakt - ik denk dat het vooral een opwaartse spiraal is. Want dat zorgen een vaardigheid is die je moet oefenen, en beter wordt naarmate je het vaker doet, is een voldongen feit.
Als ik over mijn zorgzame vriend vertel hoor ik vaak dat ik zo dankbaar moet zijn. Maar dat wil ik nog wel even nuanceren. Enerzijds ja - want zo’n man is, als we naar de statistieken kijken, nog altijd een unicum. Maar moet je dankbaar zijn dat jouw partner binnen jullie relatie zijn aandeel aan zorgtaken op zich neemt? Nee. Of althans: niet meer dan hij dankbaar mag zijn dat jij het jouwe levert. Dus mannen met een zwangere partner of een baby onder de zes maanden: zet die co-sleeper aan jouw kant. En vrouwen: bespreek het. Wil hij het niet? Dan weet je meteen wat voor vlees je in de kuip hebt.
Ps. Ik merk hoe een betrokken vader de brandstof van mijn libido is, want niets aantrekkelijker dan een man die goed kan zorgen. En daar plukt hij dan ook weer de vruchten van. Nou, hup!
Ben of ken jij zo’n co-sleeperman? Laat het me weten in de comments:
Ja hier ook een cosleeperman naast me! Ik sliep met oordoppen in want werd anders wakker van elk piepje, hij maakte me wakker als het (de 🥛) echt nodig was 🥰
Yes, zelf ook zo’n fijne man! Hij had heel erg sterk het gevoel van jij hebt haar gedragen en gebaard, nu wil ik heel graag meer kunnen betekenen. Daarnaast ook altijd samen de nachten, hij de luier en ik dan de borstvoeding (later fles). Nooit zo bij stilgestaan maar anno 2026 is dit dus nog steeds “uniek”. Ik ben blij met mn zorgzame vent die goed op z’n meiden past!